OLED và những điều bây giờ bạn mới biết! (P3): Tóm lược lịch sử 30 năm công nghệ OLED, những sản phẩm đáng chú ý thời kì đầu

2004 CLIÉ VZ90 2

PDA CLIÉ-VZ90 năm 2004 (ảnh: Internet)

Vậy là chúng ta đã đi qua hai phần của loạt bài viết về công nghệ màn hình OLED, phần 1 tập trung vào những hiểu biết nền tảng, trong khi phần 2 giúp bạn phân biệt hai loại màn hình OLED cơ bản. Tiếp theo, ở phần 3 và cũng là cuối cùng của loạt bài, chúng ta sẽ cùng nhau quay ngược thời gian về thời điểm mà OLED mới nhen nhóm xuất hiện, điểm qua những dấu mốc phát triển của công nghệ này. Bên cạnh đó, cũng đồng thời lục lại những sản phẩm mở đầu, những cái tên tiên phong mà giờ chẳng ai biết đến.

Bạn đọc nên xem lại hai phần trước dưới đây:

  1. Các kiến thức nền tảng về  công nghệ màn hình OLED.
  2. Phân biệt RGB và White – hai loại màn hình OLED chủ đạo.

Chặng đường 30 năm của công nghệ OLED (1987 – 2017).

Ở giai đoạn tiền đề, Bernanose và các cộng sự đã quan sát được lần đầu tiên hiện tượng phát quang đối với vật liệu hữu cơ tại đại học Nancy, Pháp vào năm 1953. Sư dụng dòng điện xoay chiều áp vào một tấm màng cellulose, pha tạp vật liệu acridine orange. Mười năm sau – 1963, Pope và nhóm đồng nghiệp làm việc tại Đại Học New York, sử dụng tinh thể hữu cơ anthracene kích thích bằng dòng điện 400V để quan sát hiện tượng quang điện trực tiếp lần đầu tiên. Kể từ khi các vật liệu hữu cơ được xác nhận tạo ra hiện tượng huỳnh quang với dải ánh sáng khả kiến, người ta bắt đầu cân nhắc vật liệu hữu cơ như ứng viên cho diode phát quang (LED) trong thực tế.

Tuy nhiên, đây chỉ là ý tưởng về mặt lí thuyết trong các phòng nghiên cứu, người ta không có cách nào để chế tạo được một màn hình OLED từ những kết quả này. Nguyên nhân bởi các vướng mắc về hiệu suất thấp, tốn quá nhiều năng lượng để kích thích,… Tính hình kéo dài cho đến năm 1987, năm mà người ta xem là “năm sinh” của công nghệ OLED.

OLED milestones

Các dấu mốc của công nghệ màn hình OLED tính đến năm 2017, tròn 30 tuổi (ảnh: Leds Magazine)

Mọi sự chỉ thay đổi khi hai “cha đẻ” của các màn hình OLED ngày nay là Ching Tang và Steve Van Slyke làm việc tại Eastman Kodak đưa ra một thiết bị thực tiễn đầu tiên sử dụng hai lớp màng làm từ vật liệu hữu cơ mỏng kẹp giữa hai điện cực, với kiến trúc song song hai lớp vừa giảm dòng điện tiêu thụ, vừa tăng hiệu quả phát sáng. Đây là bước đột phá “vĩ đại” thiết lập nền móng cho tương lai của OLED, cho tất cả các thiết bị điện tử trang bị tấm nền OLED, “kim chỉ nam” cho giới học thuật nghiên cứu và ngành cả công nghiệp. Sử dụng kiến trúc phát sáng đỉnh, vật liệu SMOLED fluorescence với chất nền kính, đây là thiết bị trong thực tiễn đầu tiên và là minh chứng cho thấy con người đủ khả năng “khuất phục” được công nghệ OLED, sau hơn 30 năm mắc kẹt trong các phòng nghiên cứu kể từ năm 1953.

Năm 1987 được xem là “năm sinh” của OLED, Ching Tang và Steve Van Slyke được coi là “cha đẻ” và Kodak được biết đến là hãng công nghệ phát minh ra màn hình OLED. Nhóm những công ty được coi là “người tiên phong” đặt những viên gạch đầu tiên trong thời kì đầu gồm có Kodak, Pioneer, eMagin, TDK, Sony. Sau này, các công ty như Toshiba, Panasonic, Samsung và LG cũng nhập cuộc và đầu tư mạnh mẽ vào OLED. Và danh sách ngày một dài ra…

Ching Tang

Nhà nghiên cứu hóa học Ching Wan Tang, “cha đẻ” của màn hình OLED, được giới thiệu vào National Inventors Hall of Fame, tổ chức vinh danh các nhà phát minh có những cống hiến vĩ đại trong lịch sử Hoa Kì hồi tháng Một vừa qua (ảnh: Rochester)

Các dấu mốc chính:

  • 1987: Ching Tang và Steve VanSlyke (Kodak) phát minh ra kiến trúc hai lớp song song sử dụng vật liệu SMOLED.
  • 1990: Burroughes (Cavendish Lab/Cambridge) phát minh ra vật liệu PLED.
  • 1994: Đại học Yamagata tìm ra White OLED tại Nhật Bản (không phải Kodak như bài viết Phần 2 đề cập!).
  • 1997: TDK trình diễn màn hình AMOLED đầu tiên.
  • 1997: Pioneer trở thành công ty đầu tiên sản xuất đại trà màn hình OLED. Sản phẩm là loại PMOLED đơn sắc, kiến trúc phát sáng đỉnh, sử dụng SMOLED fluorescence và được nhắm đến làm màn hình hiển thị thông tin trên xe hơi, độ phân giải 256 x 64.
  • 1998: Baldo phát minh ra vật liệu PHOLED tại Đại học Princeton.
  • 1999: Kodak và Sanyo trình diễn nguyên mẫu màn hình màu AMOLED.
  • 1999: Seiko sử dụng vật liệu PLED và quy trình in phun để chế tạo màn hình AMOLED.
  • 1999: TDK phát triển màn hình White OLED.
  • 2001: Samsung hợp tác với NEC, thanh lập công ty màn hình Samsung NEC Mobile Display chuyên về PMOLED.
  • 2001: Sony giới thiệu màn hình AMOLED 13 inch, kiến trúc phát sáng đỉnh.
  • 2001: eMagin phát triển một màn hình AMOLED kích thước micro dùng cho HMD (thiết bị đeo đầu gắn màn hình), kiến trúc phát sáng đỉnh. Lực lượng không quân đã trang bị nó lên các chiến đấu cơ F15E.
  • 2002: Kodak phát triển màn hình AMOLED kích thước 15 inch độ phân giải HD 1280 x 720.
  • 2002: Toshiba chế tạo một màn hình màu AMOLED bằng vật liệu PLED và quy trình in phun.
  • 2003: Kodak giới thiệu Camera KTS LS633, sản phẩm điện tử đầu tiên trên thế giới trang bị màn hình OLED màu (AMOLED), độ phân giải 521 x 218, kích thước 2.1 inch.

kodak ls633

Kodak LS633, sản phẩm điện tử trang bị màn hình AMOLED đầu tiên thế giới năm 2003 (ảnh: Dpreview)

  • 2002: Sản phẩm thương mại đầu tiên trên thế giới dùng PLED được Philips trình làng.
  • 2003: Sony phát triển một nguyên mẫu màn hình OLED dựa trên PHOLED và bảng điều khiển a-Si, kich thước 20 inch. Sau đó giới thiệu một nguyên mẫu AMOLED 24 inch.
  • 2004: Sony trình làng PDA Clié PEG-VZ90 với màn hình AMOLED 480 x 320, đây là thiết bị cầm tay đầu tiên trên thế giới trang bị tấm nền OLED.
  • 2004: NEC rút lui khỏi liên doanh, Samsung giữ lại và đổi tên thành Samsung OLED.
  • 2005: Samsung phát triển màn hình AMOLED 21 inch, độ phân giải Full HD.
  • 2005: Visionox khánh thành dây chuyền sản xuất màn hình OLED đầu tiên của Trung Quốc.
  • 2005: Samsung giới thiệu nguyên mẫu TV OLED 40 inch, độ phân giải 1280 x 800, chế tạo từ bảng điều khiển a-Si, sáng 600 nits, tương phản 5,000:1.
  • 2006: Sharp lần đầu chế tạo màn hình AMOLED sử dụng quy trình in phun và vật liệu PLED, kích thước 3.6″ với mật độ điểm ảnh 202 ppi.
  • 2006: BenQ hợp tác Siemens, ra mắt S88 là chiếc điện thoại trang bị màn hình AMOLED đầu tiên trên thế giới do AUO (Đài Loan) sản xuất, kích thước 2 inch, độ phân giải 176 x 220, hiển thị 256K màu.
  • 2006: Samsung trưng bày một nguyên mẫu AMOLED 17″ với độ phân giải 1600 x 1200, tương phản 1,000:1, thời gian phản hồi 0.01s và sáng 400 nits.
  • 2006: UDC thông báo phát triển màn hình White OLED từ vật liệu PHOLED.
  • 2007: Sony ra mắt XEL-1, TV OLED thương mại đầu tiên trên thế giới với mức giá 2,500 USD. Kích thước 11″ độ phân giải 1,024 x 600, tương phản 1,000,000:1, mỏng 3mm và sử dụng công nghệ Super Top Emission.

xel-1

TV OLED XEL-1 của Sony ra mắt 2007, bán ra thị trường vào 2008 với giá 2,500 USD (ảnh: The Verge)

  • 2007: Sony giới thiệu nguyên mẫu TV 27″ độ phân giải Full HD, đỉnh sáng 600 nits, tấm nền 10-bit. Tất nhiên là họ không thương mại hóa nó được!
  • 2008: Samsung phát triển nguyên mẫu màn hình TOLED 12″.
  • 2008: Sony trình diễn hai nguyên mẫu tấm nền OLED “mỏng như dao cạo”. Một 3.5″ 320 x 220 mỏng chỉ 0.2mm, và một 11″ 960 x 540 mỏng 0.3mm.
  • 2008: Kodak giới thiệu màn hình White OLED tiêu thụ điện năng thấp nhờ thêm vào bộ lọc màu RGBW (trước đây là RGB).
  • 2009: Đại học Kyushu bắt đầu nghiên cứu vật liệu TADF.
  • 2009: LG mua lại mảng OLED từ Kodak.
  • 2009: LG bắt đầu bán TV OLED kích thước 15″ độ phân giải 1,366 x 768, tương phản 100,000:1, mỏng 1.7mm. Giá bán là xấp xỉ 2,600 USD.
  • 2010: Mitsubishi công bố màn hình PMOLED sử dụng vật liệu SMOLED, kích thước 100 inch, độ sáng 1,200 nits, điểm ảnh lớn 3mm. Sở dĩ có kích thước lớn đến 100″ là do kết cấu module (tương tự CLEDIS hay các hệ thống màn hình LED module).
  • 2010: Sony dừng kinh doanh TV XEL-1 tại Nhật Bản.
  • 2010: Samsung ra mắt máy nghe nhạc IceTouch, sản phẩm đầu tiên trên thế giới trang bị màn hình TOLED, kích thước 2 inch.
  • 2011: Sony trình làng hai màn hình TRIMASTER OLED đầu tiên: BVM-E250 (25 inch) và BVM-E170 (17 inch). Cả hai đều có độ phân giải Full HD, tấm nền 10-bit, trình điều khiển phát triển mới. E250 có giá 30,000 USD và E170 15,000 USD.
  • 2011: Sony ra mắt PS Vita sử dụng màn hình OLED 5″, độ phân giải 960 × 544 do Samsung cung cấp.

LG OLED TV 15 inch 2009 new atlas

TV OLED 15″ của LG, giá 2,600 USD và có thiết kế rất độc đáo (ảnh: New Atlas)

  • 2012: Sharp giới thiệu nguyên mẫu màn hình dẻo OLED 13 inch.
  • 2012: Samsung và LG đồng thời giới thiệu nguyên mẫu TV OLED 55 inch.
  • 2012: Japan Display (liên minh Sony, Toshiba, Hitachi) giới thiệu nguyên mẫu tấm nền OLED đầu tiên của họ. Kích thước 4.5 inch độ phân giải 1,280 x 720 tại FPD International 2012, sử dụng kiến trúc phát sáng đỉnh, là White OLED kết hợp bộ lọc màu, đỉnh sáng 500 nits, tương phản 10,000:1
  • 2012: Samsung và LG lao vào kiện cáo nhau vì công nghệ chế tạo màn hình OLED.
  • 2012: Samsung chính thức tách Samsung Display ra công ty con, hợp nhất tất cả các công ty làm việc về màn hình thành một.
  • 2012: Sharp giới thiệu nguyên mẫu màn hình OLED dựa trên IGZO TFT, độ phân giải 4K kích thước 13.5″, loại White OLED và bộ lọc màu.
  • 2012: Samsung và LG giới thiệu các nguyên mẫu TV OLED 55″ Full HD với lời hứa hẹn thương mại hóa trong tương lai.
  • 2013: Samsung Display kiểm soát đến 95% thị phần thị trường tấm nền AMOLED cỡ vừa và nhỏ.
  • 2013: Sony ra mắt nguyên mẫu TV OLED 4K UHD đầu tiên trên thế giới, sử dụng tấm nền White OLED của AUO, công nghệ Super Top Emission độc quyền, kích thước 56 inch, bảng điều khiển IGZO.
  • 2013: Panasonic giới thiệu nguyên mẫu TV OLED 56 inch 4K, tấm nền tự sản xuất bằng phương pháp in phun với vật liệu PLED do Sumimoto cung cấp, công nghệ RGB OLED.
  • 2013: LG ra mắt LG G Flex, điện thoại đầu tiên của họ sử dụng màn hình linh hoạt POLED tự sản xuất, đăc biệt điện thoại này có màn hình cong 6 inch, độ phân giải HD.
  • 2013: LGD giới thiệu tấm nền OLED lớn nhất thế giới, kích thước 77″ công nghệ White OLED.
  • 2013: Samsung chính thức bán TV OLED đầu tiên của họ, KN55S9 với màn hình cong Full HD, kích thước 55 inch. Giá 13,000 USD.
  • 2013: LG bắt đầu bán TV OLED cong 55EA9800 tại Hàn Quốc, giá 13,500 USD, độ phân giải Full HD, công nghệ White OLED.

AMOLED TV 2013

Tình trạng phát triển TV AMOLED của 4 hãng công nghệ lớn vào năm 2013 (ảnh: IHS)

  • 2014: Sharp giới thiệu nguyên mẫu tấm nền White OLED 13″ 8K, bảng điều khiển CAAC-OS.
  • 2014: Nokia hé lộ nguyên mẫu màn hình gập, White OLED với bảng điều khiển CAAC-OS.
  • 2014: Sony, Panasonic và JDI thành lập liên minh JOLED.
  • 2014: Apple ra mắt smartwatch đầu tiên của mình, đồng thời là sản phẩm đầu tiên sử dụng màn hình OLED do LGD sản xuất.
  • 2015: LG giới thiệu TV OLED uốn dẻo đầu tiên trên thế giới, có thể chuyển đổi giữa hai dạng màn hình cong và phẳng.
  • 2015: Planar ra mắt nguyên mẫu màn hình TOLED lớn nhất thế giới với kích thước 55 inch.
  • 2015: Samsung thông báo bắt đầu triển màn hình AMOLED độ phân giải 11K với mật độ điểm ảnh 2250 ppi, có sự hỗ trợ của chính phủ.
  • 2015: Everdisplay công bố nguyên mẫu tấm nền OLED 4K UHD đầu tiên trên thế giới, mật độ điểm ảnh 734 ppi, kích thước 6″.
  • 2015: Panasonic công bố CZ950, TV OLED đầu tiên của họ với tấm nền do LGD cung cấp.
  • 2016: Sony ra mắt flagship TRIMASTER OLED BVM-X300 gen 1, màn hình chính xác nhất thế giới, tấm nền RGB OLED tự sản xuất, kích thước 30 inch độ phân giải DCI 4K. Giá bán 30,000 USD.
  • 2017: Sony tung ra TV OLED A1E, tấm nền do LGD cung cấp.
  • 2017: Samsung giới thiệu nguyên mẫu màn hình AMOLED co dãn đầu tiên trên thế giới.

Sony OLED A1E

TV OLED A1E đánh dấu 10 năm kể từ ngày Sony trình làng TV OLED đầu tiên trên thế giới 

  • 2017: JOLED công bố thương mại hóa tấm nền RGB OLED bằng quy trình in phun đầu tiên trên thế giới.
  • 2017: Apple ra mắt iPhone X với màn hình 5.8″ độ phân giải 2.5K, Samsung Display sản xuất. Đây là mẫu iPhone đầu tiên trang bị tấm nền OLED.
  • 2017: Với sự thành công của LGE và Sony, TV OLED trỗi dậy mạnh mẽ trên toàn cầu và đánh bại TV LCD tại phân khúc cao cấp trên 2,500 USD. Chất lượng hình ảnh được công nhận vượt trội hoàn toàn.

Một số sản phẩm đáng chú ý khác:

eMagin

Màn hình OLED kích thước micro của eMagin, thường được dùng trong y tế, quân sự. Mẫu màn hình mới nhất của họ cung cấp độ phân giải 2K x 2K (2,048 x 2,48) siêu cao (ảnh: SID)

Pioneer OLED display on car iFixit

Pioneer là hãng đầu tiên thương mại hóa màn hình OLED trên các hệ thống thông tin giải trí xe hơi năm 1997, thời kì đầu chủ yếu là loại PMOLED (ảnh minh họa: iFixit)

Mitisubishi Diamond Vision ISE 2010 mynewsdesk

Màn hình PMOLED ghép nối của Mitsubishi, công bố tại ISE 2010 (ảnh: mynewdesk)

Sony 0.3-mm 11 inch oled engadget

Sony từng trình làng những tấm nền OLED siêu siêu mỏng khi chỉ dày 0.2-0.3 mm (ảnh: Engadget)

BenQ-Siemens S88

Điện thoại S88 của BenQ là điện thoại trang bị AMOLED đầu tiên trên thế giới (ảnh: Internet)

Samsung IceTouch blogys

Máy nghe nhạc Ice Touch của Samsung, sản phẩm điện tử sử dụng màn hình TOLED đầu tiên trên thế giới (ảnh: blogys)

BVM X250 expert reviews

Sony công bố hai màn hình TRIMASTER đầu tiên dùng tấm nền OLED năm 2011, khẳng định đây là thế hệ màn hình chuyên nghiệp mới sẽ thay thế CRT và LCD (ảnh: expert reviews) 

BVM X300 2

Màn hình TRIMASTER OLED BVM-X300 được mệnh danh là “huyền thoại studio” và được Sony tuyên bố là “màn hình chính xác nhất thế giới”, trình diễn lần đầu năm 2014 và công bố năm 2016 (ảnh: Sony)

Nguồn: (1), (2), (3), (4), (5), (6), (7), (8).

Check Also

Sony chuẩn bị ra mắt hai cảm biến full-frame mới: 36MP và 60MP, quay phim 8K 60fps

Trang sonyalpharumor vừa đăng tải thông tin về hai mẫu cảm biến full-frame mới của …

Sony hợp tác với Seiko, ra mắt đồng hồ điện tử và đồng hồ cơ với dây đeo thông minh wena

Sony vừa thông báo hợp tác với thương hiệu đồng hồ nổi tiếng Seiko, phát …

Leave a Reply