Hiểu đúng về độ phân giải để biết vì sao Sony chỉ sử dụng Full HD (2K!) và Ultra HD (4K) trên Xperia

94

Xperia XZ Premium là smartphone có màn hình 4K HDR đầu tiên trên thế giới

Sony tung ra smartphone có màn hình 4K đầu tiên trên thế giới năm 2015 đã thực sự gây nên rất nhiều tranh cãi. Đến gần đây, hãng “ngoan cố” tung ra tiếp phiên bản kế nhiệm của Z5 Premium là XZ Premium, bổ sung thêm công nghệ HDR (High Dynamic Range: dải tương phản động mở rộng) và tiếp tục sử dụng tấm nền 4K Ultra HD 3840×2160. Và lẽ dĩ nhiên, nó lại thổi bùng lên những tranh cãi.

Bài viết ngày hôm nay sẽ chỉ cho mọi người cách hiểu đúng về việc sử dụng độ phân giải trên sản phẩm của Sony, và chắc chắn, nó sẽ khiến nhiều người ở đây ngã ngửa vì nhận ra mình đã hiểu sai bấy lâu như thế nào:

  • Màn hình của Xperia XZ là màn hình Full HD độ phân giải 1920×1080 tỉ lệ 16:9, bạn có thể gọi nó là màn hình 2K – vâng, không nhầm đâu!!!
  • Nhiều bạn anti “ném gạch” Sony vì màn hình Z5/XZ/XZs chỉ là Full HD, không phải “2K” như nhiều hãng khác đã làm. Nhưng thực tế, màn hình XZ chính là màn hình 2K rồi và cái màn hình mà các bạn gọi là “2K” ấy thực ra là 2.5K hay tên gọi chính xác là QHD/WQHD.
  • Màn hình của XZ Premium là màn hình 4K vì đó là một trong hai độ phân giải phổ biến nhất (theo Sony).
  • Sony không giống bất kì nhà sản xuất smartphone nào khác, kể cả Apple hay Samsung. Họ là nhà sản xuất smartphone (tương tự với TV và máy chiếu) duy nhất trên thế giới có hệ sinh thái sản phẩm bao trùm lên cả ngành công nghiệp hình ảnh.

Thế nào? Các bạn đã shock chưa? Tác giả tin chắc sau khi đọc xong 4 đại ý ở trên, các bạn sẽ vô cùng “choáng”, vậy nên hãy bình tĩnh uống cốc nước và từ từ đọc tiếp bài viết, chúng ta sẽ giải quyết khá nhiều vấn đề ở đây. Đặc biệt, người hâm mộ (fan) Sony cũng như căm ghét (antifan) thì rất nên đọc!

1. Các độ phân giải phổ biến.

Resolution

Biểu đồ biểu thị các độ phân giải phổ biến: DCI 4K, 4K UHD, DCI 2K, 1080p, 720p (ảnh: Wikipedia)

  • 1280×720: HD, 720p.
  • 1920×1080: FHD, Full HD, 2K 1080p.
  • 2560×1440: QHD, WQHD, Quad HD, 1440p.
  • 3840×2160: UHD, Ultra HD, QFHD, 4K, 2160p.
  • 7680×4320: FUHD, Full Ultra HD, 8K, Super Hi-Vision*, 4320p.

*Tên gọi do đài truyền hình NHK đặt, đơn vị tiên phong trên thế giới đã nghiên cứu về độ phân giải 8K trong lĩnh vực truyền thông phát sóng từ năm 1995 với hàng tỉ USD đầu tư.

Trên đây là 5 độ phân giải phổ biến theo tỉ lệ 16:9 thường sử dụng trên smartphone và TV, đối với máy chiếu, độ phân giải được quy định bởi tổ chứ DCI và có hai độ phân giải chính là DCI 4K (4096×2160) và DCI 2K (2048×1080) với tỉ lệ là 256:135. Bây giờ chúng ta sẽ đi sâu hơn một chút vào từng độ phân giải này dựa trên các sản phẩm của chính Sony:

a) 4K hay Ultra HD.

Sony 4K Android TV

Quảng cáo về TV 4K của Sony 

Thuật ngữ “K” là cách viết tắt, rút ngắn tên gọi cho các màn hình được tính theo sốđiểm ảnh bề ngang (horizontal) với hệ số K=1000. Vậy, 4K nghĩa là điểm ảnh bề ngang xấp xỉ 4.000, 2K là xấp xỉ 2.000,… và thường được làm tròn đến 0.5K và do vậy, một màn hình 2100 điểm ảnh bề ngang sẽ không được gọi là “màn hình 2.1K” mà người ta sẽ gọi là “màn hình 2K”. Cách gọi tắt này sẽ không đảm bảo chính xác trong mọi trường hợp nên vẫn cần viết đầy đủ độ phân giải của màn hình ra để tránh lầm lẫn.

Có hai độ phân giải 4K phổ biến nhất là DCI 4K và 4K Ultra HD tương ứng với hai độ phân giải là 4096×2160 và 3840×2160, ngoài ra còn có nhiều (do thay đổi tỉ lệ):

  • 3840×1600.
  • 3840×2160.
  • 3840×2400.
  • 4096×2160.
  • 4096×2304.
  • 4096×2560.
  • 4096×3072.

Tất cả những độ phân giải đầy đủ ở trên đều có thể gọi tắt là “4K”, xét về mặt kĩ thuật. “4K” hay “2K”,… là để gọi tắt khi chúng ta nói chuyện về độ phân giải màn hình, nó không phải tên của một độ phân giải cố định, hãy hiểu như đó là cách nhóm để dễ phân loại hơn. Ngoài ra, sau khi lên đến 5K, số độ phân giải cao hơn xuất hiện càng ngày càng ít, do vậy, người ta cũng không gọi màn hình 7680×4320 là 7.5K hay 7.6K mà gọi là 8K. Số K lẻ vì thế chủ yếu nằm ở nhóm 2.5K, trong khi K chẵn thì bạn gặp khá nhiều như 2K, 3K, 4K, 5K.

b) 2K và 2.5K

xperia-xzs-1

Màn hình Xperia XZ là Full HD 1920 x 1080, và nó cũng thuộc vào màn hình 2K – xin nhắc lại, “màn hình 2K”

- Thời đại nào rồi còn màn hình Full HD, người ta đã tiến lên 2K hết rồi.

Đây là câu chế giễu phổ biến mà các bạn hay phải nghe, và mặt khác, mình cũng biết nhiều fan cũng chê trách Sony khi “ki bo” không trang bị màn hình độ phân giải cao hơn cho các máy Z5, XZ hay XZs mà cứ khư khư Full HD suốt bao năm qua. Thế nhưng, sự thật là chúng ta đã hoàn toàn hiểu sai! Theo cách định nghĩa về cách gọi tắt “K” ở trên, bạn có thể gọi một màn hình 1920 điểm ảnh bề ngang là màn hình 2K, và điều đó có nghĩa, xét theo kĩ thuật thì màn hình XZs mới là 2K thực sự so với màn hình 2560×1440 mà hay được gọi là “màn hình 2K”.

Trên TV, 2K chính là để gọi chung cho các mẫu TV Full HD, dùng để phân biệt với TV 4K Ultra HD có điểm ảnh bề ngang là 3860. Để tránh lầm lẫn, chúng ta sẽ nói rõ hai vấn đề:

  • Người ta nói độ phân giải 4K Ultra HD có lượng điểm ảnh gấp 4 lần Full HD với cùng một tỉ lệ màn hình, có nghĩa (3840×2160)/(1920×1080) = 4, (4096×2160)/(2048×1080) = 4, chứ không phải vì gấp 4 lần nên gọi nó là 4K. Rất nhiều người gọi “màn hình 2.5K” (2560×1440) là “màn hình 2K” chỉ vì lượng điểm ảnh của nó gấp 2 lần (~1.77) màn hình Full HD là sai hoàn toàn.
  • Trên máy chiếu, độ phân giải 2K có nghĩa là 2048×1080 theo quy chuẩn DCI 2K, khác với độ phân giải 2K dùng trên smartphone hay TV. Và mặc dù (4096×2160)/(2048×1080) = 4, tức máy chiếu có độ phân giải DCI 4K có lượng điểm ảnh gấp 4 lần máy chiếu DCI 2K, nhưng tên gọi Ultra HD (UHD) không được dùng để gọi cho độ phân giải 4096×2160.

Như vậy, tên gọi “Ultra HD” hay “4K” chẳng hề liên quan đến việc lượng điểm ảnh gấp 4 lần màn hình Full HD. Ví dụ màn hình 8K có độ phân giải 7680×4320 mặc dù xét theo lượng điểm ảnh, nó gấp 4 lần 4K Ultra và 16 lần Full HD – nhưng chúng ta đâu gọi đó là “màn hình 16K”, chúng ta gọi nó là “màn hình 8K” vì bề ngang nó xấp xỉ đến 8.000 điểm ảnh. Dưới đây là một số độ phân giải phổ biến thuộc cách gọi 2K:

  • 1920×1080.
  • 1920×1200.
  • 2048×1080.
  • 2048×1152.
  • 2048×1536.

Market share 2

Chính Sony cũng gọi các TV Full HD của mình bằng tên gọi 2K, phân biệt với các mẫu 4K, các bạn hãy nhìn vào biểu đồ góc trên bên trái để thấy

Vậy còn 2.5K?

Dùng để gọi chung các màn hình có độ phân giải như sau:

  • 2304×1440.
  • 2400×1350.
  • 2560×1080.
  • 2560×1440.
  • 2560×1600.

Màn hình HD có độ phân giải là 1280×720, màn hình có độ phân giải gấp 2 lần mỗi bề tức lượng điểm ảnh gấp 4 lần sẽ là 2560×1440, từ đây sinh ra tên gọi Quad HD có nghĩa là lượng điểm ảnh gấp 4 lần một màn hình HD. Trong số các độ phân giải tương ứng tên gọi 2.5K ở trên, màn hình Quad HD chính là tên gọi của độ phân giải 2560×1440 hay được dùng trên các smartphone ngày nay, có nghĩa câu mỉa mai “Thời đại nào rồi còn màn hình Full HD, người ta đã tiến lên 2K hết rồi” ở trên cần phải sửa lại thành:

  • Thời đại nào rồi còn màn hình Full HD 1080p, người ta đã tiến lên Quad HD 1440p hết rồi.
  • Thời đại nào rồi còn màn hình 2K, người ta đã tiến lên 2.5K hết rồi.

Mở rộng ra một chút, màn hình iMac 5K Retina có độ phân giải là 5120×2880, lượng điểm ảnh của nó gấp 4 lần một màn hình QHD 2560×1440, nếu cách gọi màn hình 2560 điểm ảnh bề ngang là “màn hình 2K” đang rất phổ biến là đúng, vậy các bạn sẽ gọi màn hình của iMac là gì? 4K hay 8K? :D

Nhiều người gọi màn hình Galaxy S8/S8+, LG G6 là màn hình “2K”, thực tế số điểm ảnh bề ngang của các smartphone này đã tăng lên 2880 và 2960, có nghĩa theo tiêu chí chia nhóm “K” thì chúng thuộc vào nhóm màn hình “3K” mới đúng. Trên Galaxy S8/S8+, khi vào muốn đổi độ phân giải, bạn sẽ thấy hãng ghi tên độ phân giải là WQHD+ (2960 điểm ảnh bề ngang) chứ không phải QHD/WQHD (2560 điểm ảnh bề ngang).

2) Tầm nhìn của Sony.

Z5 talk 5

Why 4K? Why not QHD?

Khi ra mắt Z5 Premium, cũng đã có nhiều thắc mắc tại sao Sony lại “nhảy” lên độ phân giải 4K trong khi các nhà sản xuất smartphone hiện tại vẫn dùng QHD (2560×1440)?

Câu trả lời của hãng đó là, 1080p và 4K là hai loại nội dung phổ biến nhất! Do vậy, họ làm màn hình trên smartphone Xperia tương tự như trên TV Bravia, chỉ có hai độ phân giải là 2K và 4K, 1080p và 2160p, Full HD và Ultra HD nhằm để khách hàng có thể tận hưởng các bộ phim và các nguồn nội dung khác một cách tối ưu nhất.

Và nhìn rộng ra, smartphone, TV, máy chiếu (dùng độ phân giải 2K và 4K theo quy định của DCI),… đều là các sản phẩm phân phối nội dung. Có nghĩa những đối thu cạnh tranh như Apple, Samsung, Oppo, LG,… cũng là các hãng sản xuất thiết bị phân phối mà thôi, trong khi Sony lớn hơn thế rất nhiều. Họ không chỉ là một hãng kinh doanh thiết bị phân phối mà còn cả thiết bị sản xuất, hơn hết, cũng là công ty tham gia cả quá trình sáng tạo nội dung nữa:

  • Thiết bị phân phối (smartphone, TV, máy chiếu,…): Apple, Samsung, LG, Panasonic, Oppo, Canon, Christie,…*
  • Thiết bị sản xuất (máy quay phim, màn hình chủ, lưu trữ,…): Canon, Panasonic, REX, ALEXA,…
  • Công ty sáng tạo nôi dung: “Big six” (6 xưởng phim lớn nhất Hollywood).

*Oppo xuất hiện ở đây không phải vì họ cũng sản xuất smartphone mà quan trọng hơn, là họ có sản xuất đầu phát Blu-ray, một loại sản phẩm quan trọng đối với người chơi 4K. Canon hay Christie thì có tham gia sản xuất máy chiếu và Christie còn là hãng sản xuất cả máy chiếu rạp phim. “Smartphone” ở đây đề cập đến yếu tố phát nội dung qua màn hình, không phải chức năng ghi hình của camera.

4K solution

Sơ đồ minh họa giải pháp hệ thống sản xuất trực tiếp (live) nội dung 4K/HD và máy chủ của Sony, chúng đều thuộc vào thiết bị sản xuất và lưu trữ

Trong số các công ty tham gia vào từng quá trình ở trên, nào là sản xuất, lưu trữ, sáng tạo, phân phối, tiêu thụ,… bla bla thì không công ty nào có hệ sinh thái sản phẩm trải dài qua tất cả công đoạn như Sony. Samsung hay LG có sản xuất TV, máy chiếu (à quên, nhắc cho các bạn hâm mộ Samsung là hãng có cả mặt hàng máy chiếu nữa, “projector” chứ không phải “Galaxy Beam” đâu, hy vọng các bạn nhớ chứ đừng như mảng laptop – “vô danh” đến nỗi nhiều fan cũng không biết đến sự tồn tại, tương tự với LG) cũng như smartphone, nhưng họ đâu có làm được máy quay phim. Panasonic thì có làm cả máy quay phim lẫn TV, nhưng họ lại thiếu đi một công ty chuyên làm việc về phim ảnh. Christie và Sony cùng sản xuất máy chiếu rạp phim với giá lên đến 6 con số, nhưng Sony lại có cả các sản phẩm như TV, smartphone mà Christie không có. Oppo cung cấp đầu phát Blu-ray nhưng lại không làm TV hay máy quay phim. RED và ALEXA cạnh tranh với Sony ở loại sản phẩm máy quay phim, nhưng họ không sở hữu xưởng phim,…

XZ Premium sở hữu màn hình 4K HDR chính là để tham gia vào hệ sinh thái sản phẩm của Sony với vai trò là sản phẩm phân phối nội dung đến nay người dùng. Không phải chỉ là “chuyện cỏn con” về việc dùng màn hình độ phân giải QHD như nhiều người tưởng, đây là vấn đề về sự đồng bộ của hệ thống từ đầu đến cuối, về tính nhất quán trong việc phát triển sản phẩm, và về định hướng của tập đoàn.

Nếu bạn là một người có tầm nhìn không vượt quá cái màn hình 5 inch, bạn sẽ không bao giờ nhìn ra được điều đó.

Kết.

XZ Premium 22

Sony làm màn hình 4K HDR trên smartphone, giống như họ đang cố “bắt chước” các mẫu TV Bravia 4K HDR (ảnh: Techbang)

Do dung lượng bài viết có hạn, có lẽ người viết sẽ chỉ viết đến đây nhằm giải thích cho bạn hiểu về bốn đại ý đã tô đỏ ở tiêu đề, trong một bài viết khác, chúng ta sẽ nói rõ hơn về logo “4K HDR” của hãng. Đối với bạn nào muốn hiểu rõ hơn, xin mời tham khảo thêm bài viết từ địa chỉ Linustechtips ở cuối bài.

Đối với các fan, hy vọng sau khi đọc bài viết, các bạn sẽ bớt tranh cãi vô bổ về màn hình 4K HDR trên XZ Premium, hay XZs “không chịu” tiến lên độ phân giải cao hơn. Đối với các antifan, bài viết này sẽ rất tốt để các bạn biết “nên” chê bai Sony sao cho đúng – “biết địch biết ta, trăm gạch trăm trúng”. :D

Tổng kết lại, bạn hãy cứ tiếp tục gọi các màn hình trên smartphone là Full HD (1920×1080), Quad HD (2560×1440) và 4K Ultra HD (3840×2160), tác giả không khuyến khích gọi “màn hình 2K” bởi nó dẫ gây hiểu nhầm nếu bạn muốn nói đến màn hình 1920 điểm ảnh bề ngang, trong khi gán nó cho màn hình QHD cũng lại là sai về mặt kĩ thuật (chứng tỏ bạn chẳng hiểu 2K, 4K nghĩa là gì). Hãy gọi QHD là “màn hình 2.5K” nếu muốn đảm bảo sự chính xác!

Nguồn: CNET, Wikipedia, Linustechtips.

Check Also

XZ2 and Xperia Ear Duo 1

[Hỏi Sonyfan] Xperia XZ2 xả hàng còn gần 12 triệu, liệu có giảm giá nữa?

Xperia XZ2 (ảnh: ETtoday) Như thông tin sonyfan chia sẻ từ khá sớm, Xperia XZ2 …

XZ2 Premium 2

Giữa bão xả hàng, Xperia XZ2 Premium cũng đã… hết hàng!

Xperia XZ2 Premium (ảnh: DGtle) Trong khi đợt xả hàng điện thoại Xperia vẫn còn …

One comment

  1. Lê Đức Huy

    Tiếc là người dùng ko nhận ra Sony làm vậy để đồng bộ hoá độ phân giải các mảng. Họ thấy quảng cáo 2K với FHD thì họ chọn 2K hết rồi.

Leave a Reply