VA và IPS, loại tấm nền LCD nào sẽ tuyệt vời hơn cho chiếc TV 4K của bạn?

sony z series 15

TV Bravia Z9D

Ngày nay, TV bạn mua hoặc sẽ là OLED, hoặc sẽ là LCD, không còn lựa chọn nào khác. Nếu như OLED là một thứ công nghệ khác biệt và trên thị trường chỉ có một loại tấm nền WOLED duy nhất, thì LCD lại có đến hai loại chính. TV LCD trên thị trường chủ yếu sẽ sử dụng hai công nghệ tấm nền đó là VA LCD và IPS LCD, hay gọi tắt là VA và IPS. Có thể sẽ có bạn ở đây bỗng chột dạ: “Thế còn TV QLED thì sao?”, câu trả lời đó là chúng vẫn dùng tấm nền VA như các TV LCD khác, còn công nghệ màn hình QLED thực sự thì vẫn chưa được thương mại hóa trên bất kì sản phẩm nào dù nó có thật giống như các loại LCD, OLED, PLASMA,… Vậy nên, trừ khi bạn mua TV dùng màn hình OLED, còn đã lựa chọn LCD thì bất kể đó là TV BRAVIA của Sony, SUHD và QLED của Samsung,… nó gần như chắc chắn sẽ là tấm nền VA hoặc IPS.

Vậy, câu hỏi mà chúng ta sẽ giải quyết trong bài viết này đó là: VA và IPS, loại tấm nền LCD nào sẽ tuyệt vời hơn cho chiếc TV 4K của bạn? Biết về ưu – nhược điểm mỗi loại sẽ cho bạn thêm kinh nghiệm để chọn mua cho bản thân và bạn bè, người quen, cũng như có thể trao đổi chính xác hơn tại các chủ đề về công nghệ, đặc biệt là về mặt hàng TV.

Một vài khác biệt để phân biệt VA với IPS.

Khác biệt lớn nhất chính là ma trận điểm ảnh khi phóng to một vùng màn hình lên. IPS sẽ là các đường chéo đan xen, trong khi VA là các đường thẳng hàng đều tăm tắp, dĩ nhiên cấu trúc điểm ảnh vẫn là RBG như nhau.

IPS matrix hitachi

Ma trận điểm ảnh theo các đường chéo đặc trưng của IPS, loại tấm nền này do Hitachi phát minh

VA matrix

Ma trận điểm ảnh thẳng đặc trưng của tấm nền VA

VA là viết tắt cho Vertical Alignment còn IPS là In-Plane Switching. Màn hình LCD có một thành phần quan trọng là lớp tinh thể lỏng, cách sắp xếp lớp này phân chia màn hình LCD ra thành hai nhánh chính VA và IPS. Nhiệm vụ của chúng là chặn và cho phép ánh sáng đi qua với một mức độ nhất định.

Do cơ chế “đánh chặn” khác nhau, chúng mang đến hiệu quả cũng khác nhau. Với cách sắp xếp truyền thống, IPS được xếp theo chiều ngang, tạo thành các đường nghiêng xoay theo nhiều cách để cho phép ánh sáng đi qua hoặc chặn. Đối với VA, chúng xếp theo chiều dọc và cũng chi chạy theo chiều dọc để điều chỉnh ánh sáng đi qua. Do vậy, trong trường hợp cần chặn, VA sẽ cho hiệu quả chặn ánh sáng tốt hơn. Ngược lại, do cho ánh sáng đi qua ít hơn IPS, góc nhìn bị thu hẹp hơn.

Bây giờ chúng ta sẽ đi vào so sánh kĩ hơn trên các yếu tố như độ tương phản, độ sâu màu đen,…

Độ sâu màu đen và sự đồng nhất.

contrast

Màu đen chắc chắn là một lợi thế thuộc về tấm nền VA trên các TV 4K. Đây là điều mà bạn có thể đọc ở bất kì bài đánh giá, so sánh hay kinh nghiệm nào khi nói về TV 4K, màu đen sâu luôn luôn là ưu điểm tấm nền VA so với IPS. Khi xem xét trên con số, các TV 4K năm 2016 và 2017 dùng tấm nền VA luôn cho độ sâu từ 0.025 – 0.015, trong khi những chiếc TV dùng IPS tốt nhất của Sony hay LG cũng chỉ có thể đạt đến 0.075 là thấp nhất. Đây là một vấn đề với màn hình IPS và nếu bạn xem TV trong phòng có ánh sáng thấp, nó càng nghiêm trọng.

Nếu muốn có màu đen sâu trên TV LCD, hãy ưu tiên cho tấm nền VA. Ví dụ rõ ràng nhất cho bạn đó là mẫu Bravia Z9D của Sony đang sử dụng tấm nền VA thay vì IPS, mà như kĩ sư Sony giải thích: để đạt được màu đen sâu hơn.

Dĩ nhiên, trong trường hợp bạn vẫn ưu thích IPS hơn, hãy “cứu vãn” tình thế bằng cách chọn một chiếc TV 4K dùng tấm nền IPS như ý muốn, nhưng nhất thiết phải dùng đèn nền LED kiểu full-array với tính năng làm mờ cục bộ (local dimming). Đó là cứu cánh duy nhất cho bạn!

Còn nói về yếu tồ đồng nhất (uniformity), không còn nghi ngờ gì nữa, VA “auto win”.

Độ tương phản.

VA VS IPS in darkroom

Một sự so sánh vè tương phản giữa VA (trái) và IPS (phải) trong phòng tối

Do ở trên chúng ta đã nói “VA chiến thắng IPS khi xét đến độ sâu màu đen và độ đồng nhất” cho nên, khi xét tiếp đến yếu tố tương phản, xin chia buồn “tập 2″ với đội IPS. Nếu như bỏ qua tính năng làm mờ cục bộ, VA lại chiến thắng tiếp IPS ở yêu cầu về tương phản. Khi xem xét đến con số, TV 4K dùng tấm nền VA có thể đạt mức tương phản 1:3500, đôi khi lên đến 1:6000, còn với IPS, vượt qua được con số 1:1400 cũng đã là khó khăn. Nhà sản xuất trung thành nhất với công nghệ IPS hiện nay là LG và rất nhiều TV LCD của họ bị người dùng phàn nàn về độ tương phản. Nó khá nghèo nàn khi chỉ đạt mức 1:850 hoặc đôi khi còn thấp hơn. Sony cũng dùng tấm nền IPS cho một số model và cũng bị kêu ca tương tự, ví dụ mẫu X85D năm 2016, còn sang năm nay, X85E kế nhiệm đã chuyển lại qua tấm nền VA nên được đánh giá cơn hơn hẳn về độ tương phản.

Nếu so sánh về cấu hình, độ tương phản sẽ không phải là tốt nếu như TV đó dùng tấm nền IPS.

Thể hiện màu sắc.

Không có quá nhiều khác biệt ở đây.

Qua nhiều bài đánh giá và so sánh, chúng ta có thể nói rằng khả năng thể hiện màu sắc của cả hai loại đều rất tốt. Với các thông số tiêu chuẩn như hỗ trợ HDR, tấm nền 10-bit màu, gam màu rộng (wide color gamut),… thì một chiếc TV 4K dùng tấm nền IPS hay VA đều cho sản lượng màu thô tốt như nhau. Ví dụ có thể kể ra như LG UJ hay UH8500, mặc dù vướng phải nhược điểm về màu đen và tương phản, nhưng hiệu quả màu sắc vẫn rất tốt khi phải so sánh với các TV HDR trung bình điển hình có thông số HDR tương tự. Mà như các bạn đã biết, sản lượng màu của HDR vượt xa rất xa so với SDR, nhằm mang đến chất lượng hình ảnh xuất sắc hơn “44 lần”.

color

Dẫu vậy, thực tế thì trải nghiệm lại không được như lí thuyết ban đầu. Do thua kém về độ tương phản, tấm nền IPS vẫn bị đánh giá chất lượng hình ảnh tổng thể kém hơn. Do các màu sắc tối và sáng tương phản kém khiến người xem có cảm giác không thỏa mãn. Khá đáng tiếc cho IPS!

Góc nhìn.

- Ô, vậy có nghĩa là VA “ăn đứt” IPS rồi phải không?

- Không! Nếu IPS thua đứt đuôi như vậy thì chúng ta còn sử dụng công nghệ này làm gì nữa!

Có một lợi thế tuyệt đối của tấm nền IPS so với VA, đó chính là góc nhìn. Một TV 4K HDR dùng tấm nền VA có thể khiến màu sắc và độ tương phản bị suy giảm đi đáng kể khi bạn nhìn từ ngoài trục chính của nó. Dĩ nhiên, thường khi thưởng thức phim ảnh bất kể là TV ở nhà hay rạp chiếu phim hoành tráng, vùng trung tâm luôn được xem là góc nhìn lợi thế nhất cho trải nghiệm hình ảnh. Tuy nhiên, góc nhìn nghèo nàn của tấm nền VA lại khiến những người ngồi dù chỉ xê dịch ra khỏi trục chính khoảng 25 độ cũng đủ để “ủ rũ” vì hình ảnh trở nên tệ hơn hẳn.

view

Hình ảnh so sánh cho thấy vấn đề góc nhìn hẹp của tấm nền VA

Và hiển nhiên, thực tế cho thấy luôn có rất nhiều thời điểm trong ngày nhiều người khác cũng xem TV và góc nhìn hẹp thực sự sẽ không thể phục vụ đầy đủ cho tất cả người xem. Nếu bạn cần một ví dụ, cứ nghĩ ngay đến Bravia Z9D của Sony. Mặc dù nhận được rất nhiều lời khen của các chuyên gia cũng như giới videophile, được xem là model tham chiếu cho chất lượng TV LCD hiện nay và là một trong những TV 4K tốt nhất bạn có thể mua, nhưng tất cả vẫn không “cứu” được điêm trừ cực lớn của nó là góc nhìn hẹp. Trải nghiệm xem phim của bạn sẽ bị giảm đáng kể khi nhìn từ góc xiên, nhất là khi bạn muốn rủ bạn bè cùng nghiên cứu văn hóa Nhật Bản qua các thước phim đặc biệt sống động.

Nếu mua TV để xem trong phòng rộng, có nhiều vị trí xem khác nhau, bạn có lẽ nên hy sinh màu đen sâu và tương phản tốt để đánh đổi lấy góc nhìn rộng.

Kết luận.

ips vs va

2 – 1 cho VA, 3 – 0 cho OLED

Mỗi công nghệ tấm nền lại có ưu – nhược điểm riêng.  Khi xem xét tổng thể trên nhiều bài đánh giá, thông thường TV dùng tấm nền VA sẽ có điểm số tốt hơn IPS. Ba hãng lớn ở VN là Samsung, LG và Sony thì Samsung thường dùng VA còn LG thì trung thành với IPS, trong khi Sony thì cung cấp cả hai mặc dù hãng nghiêng về VA nhiều hơn.

Nếu cần góc nhìn rộng, hãy chọn IPS, nếu muốn màu đen sâu, tương phản tốt, VA là đích đến của bạn. Nếu ví tiền rủng rỉnh và cho rằng mình cần hơn thế nữa, muốn có cả 3, hãy bỏ qua LCD và tiến thẳng tới OLED. Nếu bạn đang muốn mua một chiếc TV Sony, dưới đây là một vài mẫu mới nhất để chọn lựa tùy vào việc bạn thích VA hay IPS hơn:

97

(ảnh: Rtings)

* Lưu ý: Hiện nay trên thị trường, vẫn chưa có loại TV nào là “thượng thặng” trên cơ tất cả xét về trải nghiệm hình ảnh. Ngay cả những model LCD đầu bảng như Z9D vẫn gặp vấn đề về góc nhìn do tấm nền VA, còn nếu chuyển sang IPS, nó lại gặp rắc rối khi thể hiện màu đen và độ tương phản nghèo nàn. Còn TV OLED, mặc dù ăn cả 3 yếu tố kể trên khi so sánh với LCD nhưng chúng cũng lại chưa thực sự vượt trội vì độ sáng còn thấp, kéo theo bão hòa màu và chi tiết thua kém khi phải phát nội dung HDR và so sánh side-by-side với LCD.

Nguồn: 4K.


Check Also

Sony Aibo

Sony giới thiệu Neural Network Console, công cụ làm quen với AI cho người mới lập trình

AIBO là một trong những sản phầm đầu tiên của tập đoàn ứng dụng công ...

Sony Mobile x TEPCO 11

Sony Mobile hợp tác với TEPCO, tiến sâu hơn vào lĩnh vực IoT và nhà thông minh

Người dùng có thể kiểm soát ngôi nhà từ xa chỉ với chiếc điện thoại ...

Leave a Reply