Sự thật đằng sau “TV QLED” của Samsung – đến cả báo công nghệ cũng hiểu nhầm!!!

samsung qled tv 1

TV QLED công bố tại CES 2017 (ảnh: Digital Trends)

*CẢNH BÁO: Đây là một bài viết thuộc dạng hardcore dành cho những người ham mê tìm hiểu về công nghệ nói chung và TV nói riêng, không chỉ xoay quanh mỗi Sony. Hãy cân nhắc kĩ trước khi đọc vì có thể bạn sẽ mất nhiều thơi gian để hiểu hết tất cả nội dung người viết muốn truyền đạt!

Hồi 2016, Samsung đã thu hút sự chú ý của cộng đồng công nghệ khi xuất hiện tin đồn hãng đang nghiên cứu công nghệ QLED để tung ra các mẫu TV QLED “đầu tiên trên thế giới” vào năm sau (tức 2017 này). Thực sự lúc đó, ai ai cũng háo hức muốn xem thứ công nghệ mới đầy đột phá này sẽ đối đầu với TV OLED như thế nào và đẩy LCD lùi vào quá khứ. Trước thềm CES 2017, một bài viết từ trang ZDNet đã hé lộ rằng, thực chất các “TV QLED” chuẩn bị được tung ra tại CES của Samsung đều là các TV LCD, không phải thứ gì đó mới mẻ như chúng ta tưởng ban đầu.

Và đến khi Samsung chính thức ra mắt các “TV QLED” mới là Q9, Q8, Q7, mọi chuyện đã được làm sáng tỏ. Chúng vẫn là TV LCD, không phải TV QLED với công nghệ đột phá như ý nghĩa thực sự của cái tên “QLED”. Vậy sự thật đằng sau cái mác “TV QLED” này là gì?

Trước khi đi vào nội dung chính của bài viết, các bạn cần đọc qua các bài viết sau để nắm được một số kiến thức cơ bản về TV, rất cần nếu muốn hiểu được bài này mà bạn thì chưa nắm vững các khái niệm chung. Còn nếu đã theo dõi sonyfan thường xuyên và đọc rồi, hoặc bạn tự tin vào vốn kiến thức của mình, có thể bỏ qua để đến luôn phần nội dung ở dưới:

1. “Quantom Dot” là gì?

samsung qled tv 2

Các hạt chấm lượng tử sẽ phát sáng ra màu sắc tùy thuộc vào kích thước (ảnh: VNReview)

Công nghệ “quantum dot” tức chấm lượng tử là gọi các hạt có kích thước cực kì nhỏ chỉ từ 2 đến 10 nanomet. Chúng có khả năng tự phát sáng khi được kích thích bởi ánh sáng bên ngoài, và màu sắc chúng phát ra với các bước sóng khác nhau tùy thuộc vào kích cỡ của chúng. Các chấm càng lớn thì sẽ có ánh sáng càng ngả về hướng màu đỏ, chấm nhỏ hơn thì chạy về phía màu xanh dương, như hình ảnh minh họa ở trên thì kích thước chúng sẽ tăng dần từ trái qua phải, tương ứng với màu sắc chúng phát ra là xanh dương, xanh lá, vàng hay đỏ.

Để có nguyên liệu chấm lượng tử, các hãng TV sẽ phải mua từ QD Vision, Nanoco, Nanosys,…

2. “Quantum dot” trên các TV được ứng dụng như thế nào?

Vậy làm sao để nhà sản xuất có thể ứng dụng công nghệ này lên TV?

Có hai cách để dùng chấm lượng tử lên TV, đó là chấm lượng tử phát quang quang (photoluminecent) và chấm lượng tử phát quang điện (electroluminescent). Và đấy chính là mấu chốt đầu tiên để các bạn hiểu vấn đề.

X9200A series
TV LCD đầu tiên trên thế giới ứng dụng công nghệ chấm lượng tử là X900A series của Sony ra mắt năm 2013 (ảnh: smarttvradar)

  • Chấm lượng tử phát quang quang tử: Cách áp dụng phổ biến hiện nay trên các mẫu TV LCD. Bằng cách đặt một lớp phủ hoặc tấm film lên phía trước bảng đèn nền LED. Hai chấm lượng tử có kích cỡ khác nhau sẽ “hứng” ánh sáng phát ra từ đèn nền xanh dương và tạo ra các ánh sáng khác.
  • Chấm lượng tử phát quang điện tử: Đây là cách sử dụng chính xác nhất để phát huy hết khả năng của chấm lượng tử, và cũng là ý nghĩa thực sự của công nghệ QLED/QD LED (Quantum dot light emitting diode). Lúc này, các chấm lượng tử không cần đèn nền nữa mà dùng electron. Chúng sẽ tự phát sáng mỗi khi các electron tác động vào chúng.

Mục đích hàng đầu của việc dùng chấm lượng tử đó là tăng cường về màu sắc và độ sáng. Nếu bạn còn nhớ, các mẫu TV của Sony thường được quảng cáo có dải màu rộng, màu sắc tươi tắn, sống động nhờ công nghệ TRILUMINOS DISPLAY và Sony cũng tính cả công nghệ chấm lượng tử vào thương hiệu này. Hay TV SUHD cũng như “TV QLED” sắp tới của Samsung cũng được quảng cáo bằng slogan “tỉ sắc màu” chính là vì điều đó. Với các TV LCD hiện nay, ứng dụng theo photoluminecent có thể giúp chúng tăng cường về gam màu, về độ sáng, thế nhưng vẫn không thể cải thiện về độ tương phản và tận dụng được ưu điểm tự phát sáng của chấm lượng tử.

Đó là lí do vì sao mà chúng ta hào hứng với công nghệ QLED, khi cách khai thác này có thể phát huy triệt để tiềm năng của chấm lượng tử. Lúc này, TV sẽ có khả năng kiểm soát chính xác đến từng điểm ảnh (như TV Plasma, OLED), tái tạo màu sắc thoải mái, tự nhiên không cần qua bộ lọc màu (color filter) vốn đang tồn tại trên các TV LCD (và cả TV OLED nữa, vì chúng đều chỉ là WOLED chứ chưa phải “true OLED”), không phải lo về việc thoái hóa vật liệu như công nghệ OLED sử dụng chất bán dẫn hữu cơ có tuổi thọ không cao, độ tương phản và góc nhìn đều vượt trội sánh ngang TV OLED hiện nay,…

samsung qled tv 3

Nguyên mẫu chấm lượng tử phát quang điện của QD Vision (ảnh: Cnet)

Sony đã từng cố theo đuổi cách tiếp cận thứ hai với chấm lượng tử, nhưng họ lại thất bại. TV LCD X900A series họ trình làng năm 2013 dùng chấm lượng tử chính là theo phương pháp photoluminecent. Đến năm 2015, các hãng khác như Samsung, LG, TCL,… cũng lần lượt trình làng TV dùng chấm lượng tử theo phương pháp này, cả năm 2016 cũng vậy.

Năm 2017, Samsung trình làng “TV QLED” với lời quảng cáo “đây là hồi kết chấm dứt cho cuộc chạy đua về chất lượng hiển thị” đầy hấp dẫn. Thế nhưng, đây thực ra vẫn là TV LCD dùng chấm lượng tử theo cách photoluminecent mà thôi.

3. “TV QLED” của Samsung thực chất là gì?

Phải nói thật với các bạn, bản thân người viết cũng đã từng rất kì vọng khi mới nghe tin Samsung sẽ trình làng TV công nghệ QLED. Thế nhưng đến khi họ ra mắt thật, đó lại là “LCD kết hợp chấm lượng tử” không hề mới khiến tác giả thất vọng toàn tập. “TV QLED” hóa ra chỉ là một cái mác, không hơn không kém.

Trong lịch sử của mình, Samsung cũng đã có lần “chơi chữ” vỡi khách hàng khi đăng kí thương hiệu sản phẩm. Năm 2009, họ tung ra các mẫu “TV LED” mà thực ra đó vẫn là TV LCD dùng đèn nền LED thay vì đèn huỳnh quang, và nếu đã đọc bài viết (1) đề nghị ở trên, bạn sẽ biết TV LCD dùng đèn nền LED đầu tiên được ai trình làng. Khi Samsung ra mắt các “TV LED” thì kẻ luôn bị coi là “tụt hậu công nghệ” đã ra mắt TV LCD với công nghệ LED viền (Edge-LED) đầu tiên trên thế giới rồi, thậm chí so về độ mỏng vốn là ưu điểm của công nghệ LED viền, chiếc kia dày 9.9mm còn chiếc của Samsung lên đến 29.9mm.

Hay một chuyện khác ít người biết, năm 2009, Samsung đã từng bị Cơ quan quản lí các Tiêu chuẩn về Quảng cáo Anh quốc (the UK Advertising Standards Authority) ra lệnh phải làm rõ cái tên dễ gây hiểu nhầm “TV LED” mà họ nghĩ ra.

42

Một bài viết trên một trang báo công nghệ lớn tại VN với nhiều thông tin sai nghiêm trọng

Và lần này với cái tên “TV QLED”, Samsung lại một lần nữa lặp lại chiêu trò tương tự. Tại VN, ngoại trừ một số ít các báo như VNReview, ICTNews, VNExpress,… thì phần lớn đều nhầm lẫn y như những gì Samsung muốn truyền đạt. Điển hình là bài viết ở trên mà người viết xin phép chỉ ra hai điểm sai cực lớn về mặt kiến thức công nghệ:

  1. “TV QLED” không phải TV dùng công nghệ màn hình mới, không vượt trội hơn TV OLED. Nó thực chất vẫn dùng tấm nền LCD và bổ sung công nghệ chấm lượng tử mới.
  2. Hiện nay, tính cả “TV QLED” mới ra mắt thì tất cả các TV dùng hoặc không dùng chấm lượng tử đều sử dụng tấm nền LCD (TV OLED không dùng đèn nền và không cần đến chấm lượng tử). Không có chiếc TV nào dùng màn hình chấm lượng tử hết vì đây là giới hạn của công nghệ hiện tại trên TV. Chuyện áp dụng chấm lượng tử theo cách phát quang điện là bất khả thi trong một vài năm tới và nhà sản xuất chỉ có thể dùng photoluminecent mà thôi, và tất nhiên, cách này vẫn không thay đổi bản chất rằng TV đó vẫn là TV LCD.

Bằng cách đặt một cái tên dễ khiến nhiều người dùng phổ thông hiểu nhầm, thậm chí cả những người là phóng viên báo chí hay dân công nghệ có khi cũng hiểu sai theo, Samsung đang muốn hướng hiểu biết của mọi người về công nghệ trên TV rằng trên thị trường tồn tại hai loại TV là có dùng và không dùng chấm lượng tử. Trong đó thì loại có dùng có nhiều ưu điểm vượt trội hơn loại kia và hãng chính là hãng đi đầu thế giới vệ việc áp dụng công nghệ này.

Và theo giải thích của hãng, “TV QLED là viết tắt của cụm từ TV Quantum Dot LED. Hiện nay có nhiều loại công nghệ màn hình dựa trên Quantum Dot (Chấm lượng tử). Một số cấu trúc mới cũng sẽ xuất hiện trong tương lai. QLED bao gồm tất cả biến thể của Quantum Dot giống như OLED cũng có nhiều cấu trúc khác nhau” cũng không hoàn toàn chính xác. Sự mập mờ trong phát biểu gửi đến báo giới quốc tế nằm ở chỗ:

  1. Đầu tiên là chẳng có cái “TV LED” nào hết mà chỉ có TV LCD thôi, thế nên “TV Quantum Dot LED” cũng là một khái niệm mơ hồ không tồn tại. Nếu đọc bài viết số (3) đánh dấu ở đầu, bạn sẽ biết khái niệm “TV LED” đang bị hiểu sai như thế nào và chiếc TV có màn hình LED “thực” hiếm hoi trên thế giới là chiếc nào.
  2. Thứ hai, cùng là áp dụng chấm lượng tử lên TV nhưng hai cách áp dụng rõ ràng khác xa nhau, không thể đánh đồng vào làm một được. Và cũng không thể so sánh với công nghệ OLED vì dù là WOLED hay “true OLED” thì chúng đều giữ được đặc tính tự phát sáng, trong khi phương pháp phát quang quang họ đang áp dụng lên “TV QLED” thì không, chỉ có phát quang điện mới làm được thôi.

samsung qled tv 4

KS9800, mẫu SUHD đầu bảng của Samsung năm 2016 với công nghệ chấm lượng tử thế hệ thứ hai, các chấm này được mua từ Nanosys như các bạn thấy mô tả bên cạnh chiếc TV (ảnh: Digital Trends)

Các bạn có thể gọi các “TV QLED” là “SUHD plus” cũng không có gì sai. Bởi xét về bản chất, chúng chính là phiên bản cải tiến xịn hơn từ công nghệ chấm lượng tử mà Samsung đã áp dụng trên các TV SUHD năm 2015, 2016.

4. Vậy “TV QLED” có gì vượt trội?

Và chắc chắn sẽ lại có người thắc mắc ở đây, vậy “TV QLED” hóa ra chỉ là TV LCD, nhưng liệu nó có điều gì mới mẻ hay không?

Câu trả lời là , và dù đây không phải công nghệ thực sự đột phá như bản chất cái tên đang bị lạm dụng sai của nó, nhưng những nỗ lực của nhà sản xuất TV lớn nhất thế giới vẫn là đáng trân trọng và xứng đáng được công nhận.

Đầu tiên, đây là công nghệ chấm lượng tử thế hệ thứ ba, mới nhất và được nâng cao về hiệu quả sử dụng so với các loại cũ trên TV LCD khác. Các hạt nano bây giờ đã được bọc trong một lớp vỏ kim loại, với lõi cũng thay bằng kim loại. Như đã nói ở trên, mục đích hàng đầu để các nhà sản xuất TV dùng chấm lượng tử là tăng cường màu sắc và độ sáng, dĩ nhiên là họ cũng có thể đưa ra những công nghệ khác để đạt được mục đích này nhưng chấm lượng tử đang được xem là giải pháp phổ biến. Với chất liệu mới trên các mẫu “QLED” thì không chỉ mở rộng dải màu đáp ứng, tái hiện màu sắc chính xác hơn mà còn giúp nâng cao độ sáng, đặc biệt, khi thể hiện nội dung HDR thì màu sắc ở các cấp độ sáng cao được bảo toàn và không biến mất.

samsung qled tv 5

Thay đổi đáng kể nhất của các mẫu “TV QLED” nằm ở việc dùng chất liệu mới (ảnh: Samsung)

Theo Samsung tuyên bố, “TV QLED” có thể đạt đến độ sáng cực đại 2000 nits và bao phủ 100% không gian màu DCI-P3 (chính xác là 108%), một kết quả cực kì ấn tượng. Hãng cho biết thành tích này đủ sức “đè bẹp” tất cả TV OLED cạnh tranh và vì thế “TV QLED” sẽ là kẻ chiến thắng trong cuộc đua về chất lượng hình ảnh. Thế nhưng, ở đây cần phải nói rõ: Nếu xét về sản lượng màu (color volume) và độ sáng cực đại (peak brightness) thì TV LCD luôn có lợi thế lớn hơn TV OLED. Không cần phải chờ đến khi “QLED” xuất hiện thì mới đạt được điều này. Ngay từ năm 2016, Sony đã tung ra mẫu Z9D với đỉnh sáng lên đến 1800 nits và làm được điều tương tự, các bạn có thể đọc thêm ở bài (4) ở trên để hiểu rõ hơn. Và điều quan trọng khác, đó chỉ là khi LCD VS OLED ở nội dung HDR mà thôi, với SDR thì OLED thì luôn chiến thắng.

Thêm nữa, Samsung vẫn tiếp tục dùng tấm nền VA trên các mẫu TV mới, tuy nhiên đã có sự thay đổi đáng giá khác. Bằng việc sắp xếp lại cấu trúc điểm ảnh mà họ gọi là “Dual Pixel”, bổ sung một tấm film phản xả cực thấp, Samsung đã mở rộng được góc nhìn vốn luôn là điểm yếu nhức nhối của tấm nền VA. Nếu như ưu điểm của IPS là góc nhìn rộng thì VA là màu đen sâu hơn và tương phản cao hơn, giờ với cải tiến mới của Samsung, tấm nền VA đã không còn bị yếu điểm về góc nhìn nữa, màu đen trở nên sâu hơn, các màu sắc được giữ nguyên kể cả khi xem từ góc xiên. Trải nghiệm hình ảnh của khách hàng sẽ được nâng cao.

Tuy nhiên, một điểm yếu “chết người” trên các TV mới này đó là công nghệ bố trí đèn nền. Thật đáng tiếc khi Samsung lại muốn chạy đua độ mỏng nên đã chọn Edge LED thay vì full-array. Kể cả khi đã có local dimming và phiên bản thứ ba của công nghệ chấm lượng tử, các “TV QLED” vẫn sẽ phải giải quyết vấn đề về kiểm soát ánh sáng thường hay gặp trên TV LCD một cách khó khăn. Sẽ đơn giản hơn nhiều nếu họ làm giống như mẫu KS9800 năm ngoái.

samsung qled tv 6

Cả ba mẫu “QLED” ra mắt tại CES 2017 đều sử dụng công nghệ LED viền (ảnh: flatpanelHD)

Ví dụ, để theo đuổi chất lượng hình ảnh ở mức tốt nhất có thể, Sony sẵn sàng bỏ qua yếu tố “mỏng” để tập trung vào xử lí vấn đề rò rỉ ánh sáng. Kết quả là công nghệ Backlight Master Drive ra đời, một phiên bản nâng cao của full-array đã giúp Z9D nhận được không ngớt lời khen ngợi từ các chuyên trang đánh giá như HDTVtest, 4K,… Các bạn có thể đọc bài (2) ở đầu bài để hiểu tại sao Edge LED lại không được đánh giá cao bằng full-array.

Trên flagship Q9, số vùng làm mờ chỉ là 32, ít hơn đáng kể so với các mẫu dùng công nghệ full-array, ví dụ Z9D của Sony có đến hơn 600 vùng, hay DX900 của Panasonic cũng khoảng hơn 500. Để điểu khiển ánh sáng đèn nền hiệu quả, các nhà sản xuất TV sẽ tăng số vùng làm mờ, bởi càng nhiều thì càng tốt.

Có thể nói, đây là điều đáng tiếc nhất của Samsung trên thế hệ TV mới của họ.

5. Kết.

Cho đến khi Samsung bán ra các mẫu TV mới để chúng ta có thể trực tiếp chiêm ngưỡng cũng như nhận được các bài đánh giá chuyên sâu, sẽ là quá sớm để bạn đưa ra bất kì kết luận nào. Cuộc chiến giữa các nhà sản xuất giúp chúng ta ngày một đón nhận thêm nhiều công nghệ mới, sản phẩm chất lượng tốt hơn, vậy nên dù thất vọng với các “TV QLED” thì bạn cũng cứ yên tâm rằng chất lượng của chúng vẫn ở mức tuyệt vời.

Sẽ thật thú vị khi được thấy Q9 đấu với Z9D, A1E, W7,… đều là những flagship hàng đầu của các tên tuổi lớn trên thị trường TV. Và chúng ta cũng phải chờ xem, liệu đến khi nào thị trường TV được đón nhận những công nghệ mới đỉnh hơn: QLED đích thực, Micro LED xuất hiện, hay WOLED cải tiến đến gần “true OLED” nhất!

Nguồn: Pocket-lint, Cnet (1), Cnet (2), Flatpanelshd, ZDNet, HDTVtest.


Check Also

Light Field 3D 8K 1

JDI giới thiệu màn hình trường ánh sáng, hiển thị hình ảnh 3D không cần kính, độ phân giải 8K

Màn hình Light Field của JDI (ảnh: phile-web) Japan Display hợp tác với NHK Media ...

20170619_b

Japan Display bắt đầu sản xuất màn hình Full Active viền siêu mỏng, độ phân giải 2K, tỉ lệ 18:9

Japan Display hôm nay thông báo đã bắt đầu đi vào sản xuất đại trà ...

Leave a Reply